ارزیابی پایداری مبتنی بر امرژی در پنج بوم‌نظام عمده کشاورزی هیرمند، استان سیستان و بلوچستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه زابل

2 دانشگاه زابل

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

4 هیأت علمی دانشگاه زابل

10.22034/csrar.2021.311181.1146

چکیده

کشاورزی نقش اساسی در حمایت از معیشت خانواده و توسعه اقتصاد ملی دارد. شیوه‌های کشاورزی تا حد زیادی میزان تولید غذا و وضعیت محیط را تعیین مینمایند. رهیافت تحلیل امرژی با کمی سازی جریان‌های ورودی محیطی و اقتصادی به واحد یکسان امژول‌خورشیدی توانایی مقایسه جامع نظام‌های تولیدی مختلف را داراست. در مطالعه حاضر، پایداری بومشناختی پنج نظام تولید محصولات زراعی گندم، جو، یونجه، هندوانه و خربزه در سطح شهرستان هیرمند، واقع در استان سیستان و بلوچستان، با استفاده از ارزیابی ساختار امرژی و تحلیل شاخص‌های امرژی بررسی شد. داده‌های موردنیاز برای این پژوهش توسط پرسشنامه و اندازه‌گیری‌های میدانی از سطح نظام‌های کشاورزی خرده مالکی شهرستان هیرمند در سال 1399 جمع‌آوری گردید. جریان‌های رایگان تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر به ترتیب 77/46، 87/45، 39/64، 94/63 و 40/62 درصد از کل امرژی ورودی نظام‌های تولید گندم، جو، یونجه، هندوانه و خربزه را به خود اختصاص دادند. سهم زیاد نهاده‌های رایگان داخلی نشان می‌دهد که غالب مزارع مورد مطالعه، نظام‌هایی غیر صنعتی هستند که به شیوه نیمه‌سنتی و کم نهاده مدیریت می‌شوند. مقادیر محاسبه‌شده برای شاخص پایداری امرژی (ESI) نشان داد پایداری بوم‌شناختی نظام تولید یونجه بیشتر از سایر نظام‌های مورد مطالعه است. دلیل اصلی پایداری بیشتر این نظام سهم زیاد انرژی ورودی مربوط به نهاده‌های محیطی رایگان و منابع تجدید پذیر اقتصادی بود. همچنین بالا بودن نسبت عملکرد امرژی، مقدار انرژی صرف شده کمتر در تولید هر واحد خروجی و بهره‌وری بیشتر کل عوامل تولید حاکی از مزیت نسبی بیشتر نظام تولید یونجه است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Assessing emergy-based sustainability in five major agricultural ecosystems in Hirmand, Sistan and Baluchestan Province

نویسندگان [English]

  • Somayyeh Mirshekari 1
  • Mohammad Reza Asgharipour 2
  • Seyed Ahmad GHanbari 3
  • Esmaeel Seyedabadi 4
1 University of Zabol
3 University of Zabol
4 Department of Agronomy, university of Zabol
چکیده [English]

Agriculture is critical to a family's livelihood and the development of the national economy. Food production and environmental conditions are largely determined by agricultural practises. Emergy analysis allows for a comprehensive comparison of different production systems by quantifying environmental and economic input flow to the same unit of solar emjoule (sej). Emergy structure evaluation and analysis of emergy indices were used to investigate the ecological sustainability of wheat, barley, alfalfa, watermelon, and melon crop production systems in Hirmand City, Sistan and Baluchestan Province. A questionnaire and field measurements from smallholder agricultural systems in Hirmand in 2020 provided the data needed for this study. In wheat, barley, alfalfa, watermelon, and melon production systems, free renewable and non-renewable currents accounted for 46.77, 45.87, 64.39, 63.94, and 62.40 percent of total input emergy, respectively. Because of the high percentage of free domestic inputs, the majority of study farms are non-industrial systems managed in a semi-traditional, low-input manner. The Emergy Sustainability Index (ESI) values revealed that the alfalfa production system has a higher ecological sustainability than the other study systems. The large share of input energy related to free environmental inputs and economic renewable resources was the main reason for the system's greater sustainability. A high emergy yield ratio (EYR), less energy expended in the production of each output unit, and higher productivity of all production factors all point to the alfalfa production system having a greater comparative advantage.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Sustainable agriculture
  • Emergy Analysis
  • Sustainability quantification
  • field study
  • Sistan

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 21 آبان 1400
  • تاریخ دریافت: 27 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 17 آبان 1400
  • تاریخ پذیرش: 21 آبان 1400