اثر قطع آبیاری در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام مختلف کنجد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد سبزوار، دانشگاه آزاد اسلامی،سبزوار، ایران

چکیده

به منظور مطالعه پاسخ کنجد به قطع آبیاری در مراحل مختلف فنولوژیکی آزمایشی در سال95-94 به صورت اسپیلت پلات در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه شخصی واقع در منطقه میامی (شهرستان شاهرود، استان سمنان) به اجرا درآمد. فاکتورهای مورد بررسی زمان قطع آبیاری (در مراحل رویشی، گلدهی و دانه بندی) به عنوان فاکتور اصلی و سه رقم کنجد (داراب، اولتان و دشتستان) به عنوان فاکتور فرعی بودند. نتایج نشان داد که رقم اولتان در شرایط تنش خشکی ناشی از قطع آبیاری پایداری بیشتری در مقایسه با سایر ارقام مورد بررسی داشت. واکنش رقم داراب و دشتستان به زمان قطع آبیاری هم از نظر عملکرد دانه و هم از نظر عملکرد روغن متفاوت بود. در رقم داراب قطع آبیاری در مرحله رویشی و در رقم دشتستان قطع آبیاری در مرحله دانه بندی بیشترین تاثیر منفی را داشتند. از نظر اجزای عملکرد مانند تعداد کپسول در بوته، تعداد دانه در کپسول و وزن هزار دانه اختلاف آماری معنی داری بین دو رقم اولتان و دراب مشاهده نشد اما رقم دشتستان اجزای عملکرد کمتری تولید کرد. بیشترین کاهش تعداد شاخه جانبی و تعداد دانه در کپسول به ترتیب در قطع آبیاری در زمان رشد رویشی و دانه بندی مشاهده شد و سایر اجزای عملکرد تحت تاثیر زمان قطع آبیاری قرار نگرفت. در مجموع نتایج نشان داد که رقم اولتان مقاومت نسبی بالاتری را نسبت به تنش در مراحل مختلف دارد لذا این رقم برای منطقه محل آزمایش و شرایط مشابه توصیه می شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of irrigation cut-off in different phenological stages on yield and yield components of sesame varieties

نویسندگان [English]

  • Elahe Kalantari
  • Mohammad Armin
  • Hamid Marvi
Department of Agronomy and Plant Breeding, Sabzevar Branch,Islamic Azad University, Sabzevar, Iran
چکیده [English]

In order to study the response of sesame cultivar to irrigation interruption in different phenological, An experiment was conducted as slit-plots arranged in a randomized completed block design with three replications at Mayamey area (Shahrood city, Semnan Province) in a private farm in 2015-2016. The main plot was including irrigation cut-off time (vegetative, flowering and seed filling stages) and subplot including three sesame cultivars (Darab, Oltan and Dashtestan). The results showed that Oltan cultivar was more stable in drought stress due to irrigation cut-off compared to other cultivars. The response of Darab and Dashtestan cultivars to irrigation cut-off was different both in terms of grain yield and oil yield. In Darab cultivar, irrigation cut-off in vegetative stage and in Dashtestan cultivar, in seed filling stage had the most negative effect. There was no statistically significant difference between Oltan and Darab cultivars in terms of yield components such as number of capsules per plant, number of seeds per capsule and 1000-seed weight, but Dashtestan cultivar produced less yield components. The greatest decrease in the number of lateral branches and the number of seeds per capsule was observed in irrigation cut-off at vegetative and seed filling stage, respectively. Other yield components were not affected by irrigation cut-off time. overall, the results showed that Oltan cultivar has a higher relative resistance to stress at different stages. Therefore, this cultivar is recommended for this region and similar situations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cultivar
  • Drought stress
  • Oil content
  • sesame (Sesamum indicum L.)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 26 بهمن 1399
  • تاریخ دریافت: 28 آذر 1399
  • تاریخ بازنگری: 18 بهمن 1399
  • تاریخ پذیرش: 26 بهمن 1399