ارزیابی واکنش عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص برداشت لوبیا (.Phaseolus vulgaris L) به تنش خشکی انتهایی دوره رشد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، ایران

چکیده

به‎منظور ارزیابی اثر تنش خشکی انتهای فصل رشد بر عملکرد، اجزای عملکرد و شاخص برداشت ارقام لوبیا، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبد کاووس اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل تنش خشکی انتهای فصل رشد در مرحله غلاف‌دهی در سه سطح شامل عدم تنش (شاهد)، تنش متوسط (آبیاری با تخلیه 30 درصد رطوبت ظرفیت زراعی) و تنش شدید (آبیاری با تخلیه 70 تخلیه رطوبت ظرفیت زراعی) و عامل دوم 4 رقم مختلف لوبیا شامل لوبیا سفید (داران)، لوبیا قرمز (آزادشهر)، لوبیا سبز (سان‌ری) و لوبیا چیتی (سامان) بودند. کاشت بذور در گلدان‌های 12 کیلویی حاوی خاک انجام شد. در این آزمایش صفات تعداد نیام در بوته، تعداد دانه در نیام، وزن دانه، وزن دانه در بوته، وزن خشک کل بوته و شاخص برداشت اندازه‌گیری شدند. نتایج آزمایش نشان داد که تنش انتهای فصل رشد بر تمام صفات اثر معنی داری داشت. اثر رقم بر تمامی صفات به‌جز شاخص برداشت و تعداد دانه در بوته مشابه تنش خشکی بود. اثر متقابل تنش خشکی × ارقام به‌جز تعداد نیام در بوته در مورد بقیه صفات معنی‌دار شد. کم‌ترین عملکرد دانه طی تنش شدید مربوط به لوبیا سفید با 96/0 گرم در بوته و بیش‌ترین این مقدار مربوط به لوبیا چیتی با 25/1 گرم در بوته بود. این مطالعه نشان داد که لوبیا چیتی و لوبیا سفید به ترتیب دارای کم‌ترین و بیش‌ترین حساسیت به تنش خشکی انتهای فصل رشد بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluation of response of yield, yield components and harvest index of bean (Phaseolus vulgaris) to terminal drought stress

نویسندگان [English]

  • Seyyed Hakimeh Davoodi
  • Ali Rahemi-Karizaki
  • Ali Nakhzari-Moghadam
  • Ebrahim Gholamalipour Alamdari
Department of Agriculture and Natural Resources, Gonbad Kavoos University, Iran
چکیده [English]

In order to evaluate the effect of terminal drought stress on yield and yield components and harvest index of bean cultivars, a factorial experiment based on completely randomized  design with 3 replications was conducted in green house at faculty of agriculture, Gonbad Kavoos University. The treatments included terminal drought stress (Podding stage) in 3 levels i.e. full irrigation as the control, slight water stress (30% water depletion of filed capacity) and intensive water stress (70% water depletion of field capacity); and the second factors were four bean cultivars including withe (Daran), red (Azadshahr), green (Sanrey) and pinto (Saman). The seeds were planted in 12 kg pots containing soil. In this study; traits such as number of pods per plant, number of seeds per pod, seed weight, seed weight per plant, total dry weight and harvest index were measured. Results showed that terminal drought stress had a significant effect on all of the studied traits. Effects of cultivar on all traits, except harvest index and number of seeds per plant, were similar to results of drought stress. It was also observed that interaction effect of drought stress and cultivar on all studied traits except the number of pods per plant, was significant. The lowest and the highest seed yields were obtained for withe and pinto beans during intensity with 0.96 and 1.25 gr/plant, respectively. Overall, results of this study revealed that pinto and withe beans had the lowest and the highest sensitivity to the terminal drought stress, respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Intensive drought stress
  • Number of pods per plant
  • Seed weight