تأثیر محلول‌پاشی هورمون سیتوکینین بر صفات فیزیولوژیکی و عملکرد ارقام گندم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

2 مدرس

10.22034/csrar.2022.306638.1138

چکیده

گندم یکی از مهمترین گیاهان زراعی دنیا است. به‌کارگیری راه‌کارهایی که سبب بهبود عملکرد گندم شود، بسیار ضروری است. به‌منظور بررسی اثرات محلول‌پاشی سیتوکینین بر خصوصیات فیزیولوژیکی و عملکرد ارقام گندم، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال زراعی 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان اجرا گردید. تیمارهای آزمایش شامل محلول‌پاشی بنزیل‌آمینوپورین در دو سطح (صفر (شاهد) و 50 میکرومولار) و شش رقم گندم (آزادی، کرج 3، روشن، فلات، سرداری و یاواروس) بودند. محلول‌پاشی هورمون در مرحله‌ی 50 درصد ظهور خوشه‌ها (کد 55 مرحله رشدی زادوکس) سه مرتبه به فاصله هر هفت روز یک ‌بار انجام گردید. سرعت فتوسنتز، دوام شاخص سطح برگ، وزن هزار دانه، عملکرد زیست‌توده و عملکرد دانه با کاربرد سیتوکینین افزایش معنی‌داری داشت. طول دوره پر شدن همه ارقام به‌جز رقم فلات با کاربرد سیتوکینین افزایش یافت. همچنین، کاربرد سیتوکینین سرعت پر شدن دانه همه ارقام را کاهش ولی رقم روشن را به‌میزان 3/17 درصد افزایش داد. محلول‌پاشی سیتوکینین وزن خشک نهایی دانه ارقام آزادی، روشن و یاواروس را به‌ترتیب به‌میزان 6/5، 8/14 و 2/6 درصد افزایش داد ولی بر سایر ارقام اثر معنی‌داری نداشت. از بین ارقام مورد بررسی، رقم آزادی با میانگین 08/1 و رقم سرداری با 55/1 میلی‌گرم در روز به‌ترتیب کم‌ترین و بیش‌ترین سرعت پر شدن دانه را دارا بودند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of foliar application of cytokinin on physiological traits and yield of wheat cultivars

نویسندگان [English]

  • mahdie sadat Hosseini 1
  • Hadi Salek Mearaji 2
  • Afshin Tavakoli 1
  • Reza fotovat 1
1 zanjan university
2 مدرس
چکیده [English]

Wheat is one of the most important crops in the world. It is very important to use strategies that improve the yield of wheat. In order to investigate the effects of foliar application of cytokinin on physiological traits and yield of wheat cultivars, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with tree replications at the research farm of Agriculture Faculty, the University of Zanjan in the during cropping seasons of 2016. The Experimental treatments included foliar application of 6-benzylaminopurine in two level (0 (control) and 50 µM) and six cultivars of wheat (Azadi, Karaj 3, Roshan, Falat, Sardari and Yavarus). Hormone foliar application was performed three times every seven days in the 50% stage of cluster emergence (code 55 Zadox growth stage). Photosynthetic rate, leaf area index durability, weight of thousand grain, biological yield and grain yield increased significantly with application of cytokinin. Cytokinin foliar application increased the final dry weight grain of Azadi, Roshan and Yavarus cultivars by 5.6%, 14.8% and 6.2%, respectively, but had no significant effect on other cultivars. Among the studied cultivars, Azadi cultivar with an average of 1.08 and Sardari cultivar with 1.55 mg/day had the lowest and highest grain filling rates, respectively. Application of cytokinin increased during the grain filling period of all cultivars except Roshan cultivar.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Benzylaminopurine
  • Grain filling
  • Leaf area duration
  • Photosynthesis
  • Triticum aestivum

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 30 اردیبهشت 1401
  • تاریخ دریافت: 03 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 11 دی 1400
  • تاریخ پذیرش: 30 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 30 اردیبهشت 1401