اثر سطح خشکی در بوته مادری بر خصوصیات جوانه زنی بذر و سبز شدن گیاهچه ارقام سویا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، بخش تحقیقات دانه‌های روغنی، کرج، ایران

3 آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال، کرج، ایران

چکیده

به منظور بررسی اثر تنش خشکی در گیاه والد ارقام تجاری سویا بر جوانه زنی بذر و سبز شدن گیاهچه در مزرعه، آزمایشات مزرعه ای و آزمایشگاهی در سال های1393 و 1394 اجرا گردید. بذرهای شش رقم تجاری سویا شامل ویلیامز، M- 11، M- 9، صبا(L-17)، کلارک و زان تحت سه سطح تنش خشکی بر گیاه مادری شامل آبیاری پس از 50 (آبیاری مطلوب)، 100 (تنش متوسط) و 150 میلی متر (تنش شدید) تبخیر از تشتک تبخیر کلاسA تولید شدند. پس از برداشت با انجام آزمون های جوانه زنی استاندارد، سرما و پیری تسریع شده در آزمایشگاه، درصد گیاهچه های عادی تعیین شدند. همچنین شاخص سبز شدن گیاهچه در مزرعه محاسبه گردید. نتایج نشان داد، با افزایش شدت تنش خشکی بر گیاه مادری درصد گیاهچه های عادی و شاخص سبز شدن گیاهچه در شرایط مزرعه افزایش یافت. بیشترین درصد گیاهچه های عادی مربوط به بذرهای تولید شده ارقام زان و صبا (L-17) تحت تنش خشکی100 میلی متر و رقم کلارک تحت تنش خشکی150 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاسA بود. همچنین بذرهای رقم زان تولید شده تحت تنش خشکی150 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاسA از بالاترین شاخص سبز شدن  گیاهچه در مزرعه برخوردار بودند. درصد گیاهچه های عادی پس از آزمون پیری تسریع شده از بیشترین همبستگی با شاخص سبز شدن  گیاهچه سویا در مزرعه برخوردار بود و این آزمون می تواند برآورد دقیق تری از سبز شدن  گیاهچه در مزرعه در اختیار قرار دهد.  

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of drought level in parent plant of soybean [Glycine max (L.) Merrill] cultivars on seed germination and seedling field emergence

نویسندگان [English]

  • Seyed Mohammad Mortazavi 1
  • Jahanfar Daneshian 2
  • Aidin Hamidi 3
  • Seyed Mohammad Javad Mir Hadi 1
1 Science and Research Branch of Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Agriculture Research, Education and Extension Organization (AREO), Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Dept. of Oil Seeds Research, Karaj, Iran
3 Agriculture Research, Education and Extension, Iran Organization(AREO), Seed and Plant Certification and Registration Institute (SPCRI), Karaj, Iran
چکیده [English]

In order to study the effect of drought stress on parent plant of soybean commercial cultivars on seed germination and seedling field emergence, field and laboratory experiments were conducted during 2014-2015. Seeds of six soybean commercial cultivars including Williams, M-11, M-9, Saba (L-17), Clarke, and Zane were produced at three drought stress levels on parent plant including irrigation after 50 (optimum irrigation), 100 (medium stress), and 150(sever stress) mm evaporation from Class A pan. After harvest, normal seedlings percent were determined by standard germination, cold and accelerated ageing tests in laboratory. Also, field emergence index was calculated. Results revealed that by increasing drought stress on parent plant intensity, normal seedlings’ percentage and field emergence index of studied cultivars at laboratory and field increased. The most normal seedlings’ percentage was related to the produced seeds of Zane and Saba (L-17) cultivars under 100 mm and Clark cultivar seeds produced at 150 mm drought stress of evaporation from Class A pan. Also, Zane cultivar seeds produced at 150 mm drought stress of evaporation from Class A pan had the most field emergence index. Normal seedlings’ percentage after accelerated ageing test had the most correlation with seedling field emergence and therefore this test could provide us with a more precious estimation of seedling field emergence.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accelerated ageing
  • Cold test
  • Correlation
  • Standard germination test