اثر تنش کم آبی بر خصوصیات مورفولوژیک و اجزای عملکرد هشت توده  بومی شنبلیله (.Trigonella foenum- graecum L)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده است که تولید محصولات زراعی در مناطق نیمه خشک را تحت تأثیر قرار می دهد. به منظور بررسی تأثیر تنش خشکی بر برخی از ویژگی های مورفولوژیک گیاه دارویی شنبلیله و شناسایی بهترین توده  بومی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملأ تصادفی با سه تکرار به صورت گلدانی در دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1393 به اجرا در آمد. تیمارهای آزمایشی شامل هشت توده بومی شنبلیله از اصفهان، تبریز، همدان، ساری، چالوس، آمل، مشهد و یاسوج با چهار سطح تنش رطوبتی: 1- بدون تنش (100 درصد ظرفیت زراعی)، 2- تنش ملایم (75 درصد ظرفیت زراعی)، 3- تنش متوسط (50 درصد ظرفیت زراعی) و 4- تنش شدید (25 درصد ظرفیت زراعی) بود. نتایج نشان داد که اثر تنش خشکی در کلیه صفات مورد مطالعه معنی دار بود. مقایسه میانگین-ها نشان داد که تعداد روز تا گلدهی، تعداد روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، طول ریشه و اجزای عملکرد (تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه) در آخرین سطح خشکی نسبت به شاهد به ترتیب 20/45، 08/9، 82/14، 39/32، 96/29، 13/27، 69/4، 36/30 درصد کاهش نشان دادند. در مقایسه بین توده ها، بیشترین عملکرد متعلق به توده های چالوس و مشهد بود. بر اساس نتایج پژوهش حاضر، به نظر می رسد که بتوان از این دو توده برای اصلاح توده هایی با پتانسیل عملکرد زیاد در شرایط تنش خشکی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of water deficit stress on morphological characteristics and yield components of landraces (Trigonella foenum- graecum L.) fenugreek eight

نویسندگان [English]

  • Hasan Farhadi
  • Majid Azizi
  • Seyyed Hosein Nemati
Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده [English]

Drought stress is one of the most important limiting factors which can affect crop production in semi-arid regions. To investigate the effects of water stress on some of the morphological characteristics of fenugreek and to identify the best landraces, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with three replicates as potted in the Ferdowsi University of Mashhad in 2014. Experimental treatments were combination of eight fenugreek landraces of Isfahan, Tabriz, Hamedan, Sari, Challous, Amol, Mashhad and Yasooj with four levels of moisture stress (1- no stress (100% of field capacity), 2- mild stress (75% of field capacity), 3- moderate stress (50% field capacity) and 4- severe stress (25% field capacity). The results showed that the main effect of drought stress was significant for all traits studied. The comparison of means revealed that the number of days till flowering, till maturity, plant height, root length and yield components (number of pods per plant, seeds per pod and seed weight) in the highest level of drought compared to control decreased 45.20, 9.08, 14.82, 32.39, 29.96, 27.13, 4.69, 30.36 %, respectively. Comparison of landraces also showed that the highest performance belonged to the landraces of Challous and Mashhad. Following the results of the current study, these two landraces could be utilized for modifying landraces with high potential yield in context of water stress.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agronomic Characteristics
  • Landrace
  • Water Limitation
  • Yield components