اثر تنش خشکی ناشی از پلی اتیلن گلایکول بر جوانه زنی و خصوصیات مورفولوژیک رازیانه و زنیان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اصلاح نباتات و بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

2 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

3 گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

چکیده

علی رغم اهمیت تنش خشکی در مراحل اولیه رشد و استقرار گیاه، این موضوع در برنامه های اصلاحی به عنوان معیار انتخاب نادیده گرفته شده است. بدین منظور آزمایشی در سال 1392 در آزمایشگاه تحقیقات دانشگاه زابل به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار، در شش شرایط تنش اسمزی (5/1-، 9/1-، 5/3-، 8/4- و 5/6- بار و شاهد) و برای دو ژنوتیپ رازیانه و زنیان به اجرا درآمد. برهمکنش تیمارهای ژنوتیپ و تنش اسمزی برای کلیه صفات به جز وزن خشک گیاه چه که در سطح احتمال 5 درصد معنی دار شده بود، در سطح احتمال 1 درصد معنی دار شد. رازیانه نسبت به زنیان دارای درصد جوانه زنی، سرعت جوانه زنی، طول ساقه چه، وزن تر و خشک گیاه چه و زنیان نسبت به رازیانه دارای میانگین مدت جوانه زنی بیشتر بود. بیشترین و کمترین مقادیر صفات، به جز برای میانگین مدت جوانه زنی (در سطح 5/6- بار تنش و شاهد)، به ترتیب در سطح عدم تنش (شاهد) و سطح 5/6- بار تیمار تنش اسمزی بدست آمد. برهمکنش ژنوتیپ و تنش اسمزی نشان داد که بیشترین مقدار درصد جوانه زنی (67/94)، طول ریشه چه (10/7 میلی متر)، طول ساقه چه (36/10 میلی متر)، وزن تر و خشک گیاه چه (به ترتیب 64/0 و 0320/0 گرم) در تیمار عدم تنش (شاهد) برای رازیانه و برای صفت سرعت جوانه زنی (31/10) در زنیان حاصل شد. بیشترین میانگین مدت جوانه زنی در سطح 5/6- بار تیمار تنش اسمزی (81/9) برای زنیان بدست آمد. به طورکلی رازیانه نسبت به زنیان توانایی بالاتری برای جوانه زنی در تنش اسمزی داشت. صفت درصد جوانه زنی به نظر می رسد که مهم ترین صفت مربوط به جوانه زنی باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of drought stress induced by polyethylene glycol on germination and morphological properties of fennel and ajowan

نویسندگان [English]

  • Barat Ali Fakheri 1
  • Seyed Mohsen Mousavi Nick 2
  • Roghayeh Mohammadpour Vashvaei 3
1 Department of Plant Breeding and Biotechnology, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran
2 Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran
3 Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol, Iran
چکیده [English]

Despite the importance of drought stresses in the early stages of plant growth and establishment, it has usually been neglected as a selection criterion in breeding programs. Therefore, an experiment was carried out at Zabol University Research Laboratory in a factorial experiment, based on randomized complete block design with three replications, in 2013. Experimental factors were six osmotic stress conditions (control, -1.5, -1.9, -3.5, -4.8 and -6.5 bar) and two genotypes, fennel and ajowan. The interaction of genotype and drought stress treatments was significant at the 1% probability level for all studied traits, except for seedling dry weight that was significant at the 5% probability level. Fennel than ajowan for germination percentage, speed of germination, seedling length, seedling dry weight and seedling fresh weight had greater values and ajowan than fenel had greater mean germination period. The greatest and lowest values of attribute, except for the mean of germination period (in the -6.5 bar osmotic stress and conrol, respectively), were obtained in the absence of stress (control) and the -6.5 bar osmotic stress treatment, respectively. Osmotic stress and genotype interaction showed that the highest amount of germination percentage (94.67), root length (7.10 mm), seedling length (10.36 mm), seedling dry and fresh weight (0.64 and 0.0320 gr) was achieved in the absence of stress (control) for fennel and for seed germination rate (10.31) in ajowan genotype. The highest mean germination period (9.81) was achieved for ajowan in -6.5 bar osmotic stress. Generally, fennel than ajowan had higher ability to germinate in the osmotic stress. Seed germination percentage seems to be the most important traits related to germination.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ajowan
  • Drought stress
  • Fennel
  • Germination
  • Osmotic stress