اثر تنش خشکی بر رشد ریشه نخود (‏Cicer arietinum L.‎‏) و تعیین صفات مؤثر بر عملکرد ‏در شرایط تنش و عدم تنش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر

2 استادیار، گروه علوم و مهندسی آب، مجتمع آموزش عالی بم

3 گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استادیار و عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت

چکیده

تیمارها شامل تنش خشکی در چهار سطح (40، 60، 80، 100 درصد نیاز آبی) در ‏قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد.‏‎ ‎نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تنش خشکی بر وزن برگ، وزن ساقه، تعداد دانه، ‏وزن دانه، وزن غلاف، وزن ریشه، حجم ریشه، طول ریشه، سطح ریشه، تراکم طولی ریشه در سطح احتمال یک درصد و بر تعداد ‏غلاف در سطح احتمال پنج درصد معنی‌دار و بر نسبت وزن ریشه به ساقه معنی‌دار نبود. بیشترین وزن برگ، وزن ساقه، تعداد دانه، ‏وزن دانه، وزن غلاف، وزن ریشه، حجم ریشه و طول ریشه در تیمار 100 درصد نیاز آبی و کمترین مقادیر آنها در تیمار 40 درصد ‏نیاز آبی مشاهده شد. با کاهش درصد نیاز آبی گیاه صفات مورد مطالعه کاهش یافتند. به طوری که در بین اجزای عملکرد، وزن دانه ‏و تعداد غلاف در شرایط تنش‌های نسبتاً شدید نسبت به عدم تنش به ترتیب 36 و 58 درصد کاهش یافتند. در شرایط عدم تنش ‏آبی (100 و 80 درصد نیاز آبی)، تعداد دانه با صفات وزن ریشه و تراکم طولی ریشه همبستگی منفی (به ترتیب 366/0-‏‎ ‎و 048/0-)‏‎ ‎و با صفات سطح ریشه و حجم ریشه همبستگی مثبت (به ترتیب 619/0‏‎ ‎و 527/0)‏‎ ‎نشان داد‎.‎‏ از طرف دیگر در شرایط تنش‌های آبی ‏‏(60 و 40 درصد نیاز آبی) وزن دانه با صفات مربوط به ریشه رابطه مثبت داشت که بیشترین مقدار آن با حجم ریشه (739/0) و ‏طول ریشه بود (657/0).

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effect of Drought Stress on root growth of Chickpea (Cicer arietinum L.) and ‎Determination of the Traits Influencing the Yield Under drought Stress and No-‎Stress Conditions

نویسندگان [English]

  • hadi dehghan 1
  • Alireza Vahidi 2
  • Sajad Mijani 3
  • Mohammad Naderianfar 4
1 Assistant Professor, Water Engineering Department, Kashmar Higher Education Institute
2 ‏Assistant Professor, Water Engineering Department, High Education Complex of Bam
3 ‏2‏‎-‎ Department of Agrotechnology, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad
4 Assistant Professor, Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, University of Jiroft
چکیده [English]

The current research has been conducted for the purpose of evaluating the ‎effect of drought on the yield and its components as well as the investigation of the relationship between the ‎physiological traits with the Yield‏ ‏of seed under drought stress conditions. The treatments included drought stress ‎in four levels (‎‏40%‏‎, ‎‏60%‏‎, ‎‏80%‏‎ and ‎‏100%‏‎ of the water need) within the format of a complete randomized block with ‎three replications. The results of the variance analysis indicated that drought stress influences the leaf weight, ‎stem weight, number of grains, weight of the grain, pod weight, root weight, root volume, root length, root ‎surface, longitudinal density of the root The highest and the lowest Amongst ‎the Yield components, grain weight and the number of pod were found respectively reduced by ‎‏36%‏‎ and ‎‏58%‏‎ ‎under drought stress conditions in contrast to relatively severe stresses. Under the absence of drought stress (‎‏100%‏‎ ‎and ‎‏80%‏‎ of the water need), the number of grains were found negatively correlated with such traits as root weight ‎and longitudinal density of the root (respectively ‎‏-0.366‏‎ and ‎‏-0.018‏‎) and positively correlated with root surface ‎and root volume (respectively ‎‏0.619‏‎ and ‎‏0.527‏‎). On the other hand, the grain weight was positively associated with ‎the traits related to root under drought stress conditions (‎‏60%‏‎ and ‎‏40%‏‎ of the water need); the highest effects were ‎evidenced for the root volume (‎‏0.739‏‎) and root length (‎‏0.657‏‎).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Number of pods
  • Drought stress
  • Stepwise regression
  • Correlation

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 14 مهر 1401
  • تاریخ دریافت: 09 آذر 1400
  • تاریخ بازنگری: 07 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 مهر 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 14 مهر 1401