مقایسه میزان ترسیب کربن و پتانسیل گرمایش جهانی مزارع گندم آبی و دیم در مناطق نیمه خشک (مطالعه موردی: شهرستان شیروان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

2 گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران

چکیده

به ‌منظور ارزیابی توانایی بالقوه ترسیب کربن اندام‌ هوایی و ریشه و نیز پتانسیل گرمایش جهانی ارقام آبی و دیم گندم، آزمایشی در سال زراعی 1400-1399 در شهرستان شیروان اجرا شد. بدین منظور نمونه‌برداری به‌روش تصادفی سیستماتیک در 30 مزرعه از عمق 30-0 سانتیمتری خاک انجام شد و مقدار نهاده‌های مصرفی از طریق پرسش‌نامه چهره به چهره به دست آمد. نتایج به دست آمده نشان داد ارقام آبی نسبت به ارقام دیم از ضریب تبدیل اندام هوایی بالاتری برخوردار بودند و رقم پیشگام با میانگین 68/49 درصد بیشترین مقدار ضریب تبدیل اندام هوایی را داشت. مقایسه توان ترسیب اندام هوایی ارقام گندم آبی نشان داد رقم میهن با میانگین 70/3398 کیلوگرم در هکتار بیشترین مجموع توان ترسیب کربن را داشت و رقم حیدری با توان ترسیب 30/2329 کیلوگرم در هکتار کمترین مجموع توان ترسیب کربن را از خود نشان داد. در بین ارقام دیم نیز رقم باران با میانگین 2/1425 کیلوگرم در هکتار در مقایسه با رقم آذر 2 با میانگین 60/512 از ترسیب کربن بالاتری برخوردار بود. بررسی انتشار گاز‌های گلخانه‌ای نشان داد CO2، N2O و CH4 تولید شده در مزارع گندم آبی و مزارع گندم دیم به ترتیب 975/1212 و 33/651 کیلوگرم در هکتار بود و پتانسیل گرمایش جهانی برای یک هکتار گندم آبی و یک هکتار گندم دیم به ترتیب برابر 621/2875 و 263/919 کیلوگرم معادل CO2 بدست آمد. بر اساس نتایج، کشت رقم میهن (آبی) و رقم باران (دیم) در بوم نظام‌های زراعی شیروان باعث افزایش توان ترسیب کربن و کاهش انتشار CO2 خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of carbon sequestration and global warming potential of irrigated and rainfed wheat fields in the Semi-arid region (Case study: Shirvan)

نویسندگان [English]

  • Mahdi Babaeian 1
  • esmaeel Shirghani 1
  • Mostafa Jafarian 2
1 Agricultural Faculty of Shirvan, University of Bojnord. Bojnord. Iran.
2 Department of Agricultural Engineering, Technical and Vocational University (TVU), Tehran, Iran
چکیده [English]

In order to evaluate the potential of carbon sequestration and the global warming potential of irrigated and rainfed wheat cultivars an experiment was conducted in North Khorasan province, Shirvan city in 2020-2021 season year. For this purpose, systematic random sampling was performed in 30 farms from 0-30 cm soil depth and consumption inputs to assess greenhouse gas emissions and global warming potential were obtained through a face-to-face questionnaire. The results showed that irrigated cultivars had a higher coefficent shoot conversion than rainfed cultivars and Pishgam cultivar with an average of 49.68% had the highest conversion coefficient. Among the studied irrigated cultivars, Mihan cultivar with an average of 3398.70 kg/ha had the highest total carbon sequestration capacity. Among rainfed cultivars, Baran cultivar with an average of 1425.2 kg/ha had a higher total carbon sequestration compared to Azar 2 cultivar with an average of 512.60 kg/ha. Examination of greenhouse gas emissions showed that the amount of greenhouse gases (CO2, N2O and CH4) produced in irrigated and rainfed wheat fields in Shirvan was estimated at 1626.932 and 651.33 kg/ha, respectively, and the global warming potential of one hectare of wheat was equal to 3404.890 kg and equivalent to carbon dioxide and the global warming potential of one hectare of rainfed wheat was 919.263 kg equal to carbon dioxide. According to the results of this study, the cultivation of Mihan (irrigated) and Baran (rainfed) cultivars in the agroecosystem of North Khorasan crops will increase carbon sequestration capacity and reduce CO2 emissions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Carbon dioxide
  • Conversion coefficient
  • Greenhouse gases
  • Organic matter

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 بهمن 1400
  • تاریخ دریافت: 26 مهر 1400
  • تاریخ بازنگری: 13 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش: 27 بهمن 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 27 بهمن 1400